Kom aan tradities en de pleuris breekt uit, of het nu echte tradities neptradities, bedachte tradities of nieuwe tradities zijn. Zie de ophef omtrent het boek dat voedselhistoricus Alberto Grandi schreef over de marketingwortels van en de buitenlandse invloed op de wel heel recente Italiaanse gastronomische traditie. Grandi zegt niet dat de Italiaanse keuken nu niet goed is, integendeel, wel dat die geen lange traditie heeft en dat die is beïnvloed door Zuid-Italianen die met ander voedsel en andere recepten uit de VS terugkeerden zoals de spaghetti alla carbonara en door marketing van de voedingsindustrie.
Met tradities is het als met religie: het geloof biedt houvast in een onzekere, wankele wereld. Prik de mythes waarop dat geloof is gebaseerd door en de wereld van mensen stort ineen. Benoem feitelijke onjuistheden, beroep je op voortschrijdend inzicht (klimaatverandering, gezondheidsproblemen, racisme, uitsluiting), maar als je kritiek hebt op (onderdelen van) tradities slingert zelfs de meest meegaande persoon verwensingen naar je hoofd. Daar kun je om lachen, maar tradities en rituelen zijn een bindmiddel voor gemeenschappen of die nu links of rechts zijn, praktisch of theoretisch opgeleid, plattelander of stedeling. In ons dagelijkse leven hebben we volop met stress en onzekerheid te maken. Dan is het fijn als we op speciale momenten weten wat we moeten doen, omdat we het altijd al zo gedaan hebben. Dat geeft ons houvast en een gevoel van controle en zorgt voor saamhorigheid.
Het is ook traditie, dat tradities veranderen. Als een traditie door de tijd wordt achterhaald en zijn nut verliest, verandert de traditie of verdwijnt die. Of dat nu Zwarte Piet betreft, een heuvel in de Ronde van Vlaanderen, nieuwjaarsvuurwerk of het Oktoberfest. Je kunt best de zwarte schmink van het gezicht van de assistent van Sinterklaas halen, zoals je eerder ook al zijn roe en de straf enkele reis naar Spanje per zak van Sinterklaas afschafte. Je kunt de koers over een andere heuvel dan de Muur van Geraardsbergen leiden als dat de kans op een aantrekkelijke wedstrijd vergroot. Je kunt ook vuurwerk laten afsteken door professionals om doden, gewonden en fijnstofproblemen te verminderen. En je kunt zonder problemen een tachtigjarig Oktoberfest naar september verplaatsen vanwege het betere weer.
Zoals je heel goed de huidige Italiaanse keuken heerlijk mag vinden zonder in de marketingval te trappen. Maar goed, ophef over kritiek op tradities is ook traditie. Geen voortschrijdend inzicht dat daar iets aan verandert.
WanderKip 